Jednostką koordynującą współpracę międzynarodową w Straży Granicznej jest Biuro Współpracy Międzynarodowej Komendy Głównej Straży Granicznej, którego zakres działań zawarty jest w Zarządzeniu nr 19 Komendanta Głównego Straży Granicznej (z dnia 15 czerwca 2004 roku ze zmianami). Zgodnie z postanowieniami Zarządzenia, Biuro jest komórką organizacyjną KGSG, wykonującą – między innymi – następujące zadania:

• prowadzenie bezpośredniej współpracy międzynarodowej, granicznej i europejskiej dot. Straży Granicznej,
• koordynacja i wspomaganie współdziałania komórek organizacyjnych KGSG z organami i instytucjami właściwymi w sprawach ochrony granic państwowych i in. w celu wspierania realizacji ustawowych zadań SG,
• współdziałanie w wykonywaniu wykonywania - przez właściwe merytorycznie komórki KGSG i jednostki organizacyjne SG - zobowiązań wynikających z międzynarodowych umów, porozumień, protokółów i uzgodnień dwustronnych.

Biuro Współpracy Międzynarodowej pełni także rolę koordynatora działań Straży Granicznej wymagających instytucjonalnego lub doraźnego współdziałania ze służbami granicznymi państw sąsiednich oraz służbami granicznymi, migracyjnymi i policyjnymi innych państw.
Współpraca międzynarodowa prowadzona jest na bieżąco m.in. w ramach instytucji Głównych Pełnomocników Granicznych (funkcje te pełnią szefowie służb granicznych właściwych stron) oraz dwustronnych komisji granicznych powołanych na podstawie umów międzynarodowych z Republiką Litewską, Ukrainą, Republiką Słowacką i Republiką Czeską (funkcjonariusze Straży Granicznej pełnią funkcje przewodniczących i członków delegacji polskiej).

W skład Biura wchodzą 3 wydziały:
1. Wydział Współpracy Międzynarodowej,
2. Wydział Współpracy Europejskiej,
3. Wydział Współpracy Granicznej.

Ad 1
Do zakresu zadań Wydziału Współpracy Międzynarodowej należy:

• prowadzenie, z polecenia lub upoważnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej, bezpośredniej współpracy międzynarodowej oraz wypracowywanie mechanizmów mających na celu realizację nałożonego na Biuro zadania koordynacji współdziałania komórek organizacyjnych Komendy Głównej Straży Granicznej z organami i instytucjami państw obcych właściwymi w sprawach ochrony granicy państwowej, innymi organami, instytucjami, służbami i organizacjami międzynarodowymi,
• przygotowywanie i merytoryczna obsługa kontaktów zagranicznych Komendanta Głównego Straży Granicznej i jego zastępców, w tym Konferencji Głównego Pełnomocnika Granicznego,
• bieżące prowadzenie spraw związanych z nominacjami i odwołaniami osób funkcyjnych Straży Granicznej w Instytucji Głównego Pełnomocnika Granicznego,
• opracowywanie programów polskiej pomocy zagranicznej udzielanej państwom trzecim za pośrednictwem MSZ, a także wkładów do programów opracowywanych przez inne organizacji wykorzystujące środki finansowe Unii Europejskiej przeznaczone na pomoc dla państw trzecich,
• przygotowywanie założeń i organizowanie współpracy z oficerami łącznikowymi zagranicznych organów instytucji właściwych w sprawach ochrony granic państwowych oraz policji, którzy są delegowani do służby w Polsce, w zakresie właściwości Straży Granicznej,
• utrzymywanie bieżących kontaktów z oficerami łącznikowymi Straży Granicznej delegowanymi za granicę, w celu pozyskiwania od nich lub przekazywania im informacji związanych z ich działalnością,
• przygotowywanie propozycji kandydatów do reprezentowania Straży Granicznej w pracach międzynarodowych konferencji, grup roboczych, misjach, projektach, programach i innych spotkaniach o charakterze międzynarodowym.

Ad 2
Do zadań Wydziału Współpracy Europejskiej - zgodnie z regulaminem organizacyjnym Biura należy prowadzenie bezpośredniej współpracy europejskiej dot. Straży Granicznej, a w szczególności:

• prowadzenie współpracy z przedstawicielami polskich i wspólnotowych organów i instytucji właściwych w sprawach europejskich,
• konsultacja i opiniowanie w zakresie właściwości SG projektów prawa unijnego realizowana w ramach systemu koordynacji procesu decyzyjnego UE,
• przekazywanie właściwym jednostkom organizacyjnym Straży Granicznej dokumentów związanych z członkostwem RP w Unii Europejskiej,
• koordynowanie przygotowywania projektów wykorzystania środków finansowych Unii Europejskiej przeznaczonych dla Straży Granicznej,
• utrzymywanie bieżącej współpracy z Agencją FRONTEX i prowadzenie Krajowego Punktu Kontaktowego FRONTEX (NFPOC),
• koordynowanie projektów szkoleniowych finansowanych z funduszy Unii Europejskiej.

Ad 3
Wydział Współpracy Granicznej prowadzi bezpośrednią współpracę z przedstawicielami formacji granicznych państw sąsiednich w sprawach związanych z merytoryczną i organizacyjną obsługą konferencji Głównych Pełnomocników Granicznych.
W tym wydziale przygotowywane są m.in.:

• opracowywanie i uczestniczenie w negocjacjach projektów umów międzynarodowych regulujących zagadnienia związane z przebiegiem i oznakowaniem granicy państwowej i współpracą w sprawach granicznych,

• prowadzenie bezpośredniej współpracy z organami i instytucjami państw sąsiednich właściwymi w zakresie administracji granicy państwowej,

• prowadzenie prac w ramach działalności międzynarodowych komisji granicznych, związanych głównie z opracowywaniem i aktualizacją geodezyjnej i kartograficznej dokumentacji granicznej oraz okresowymi kontrolami przebiegu i oznakowania granicy państwowej (aktualnie działają cztery komisje graniczne: Polsko-Litewska, -Ukraińska, -Słowacka, -Czeska; w latach 2010-2011 planowane jest powołanie -Niemieckiej i –Białoruskiej),

• udział w pracach innych międzynarodowych komisji i grup roboczych oraz spotkaniach poświęconych sprawom współpracy granicznej i administracji granicy państwowej,

• współdziałanie z organami administracji państwowej i samorządowej w sprawach związanych z administracją granicy państwowej i działalnością międzynarodowych komisji granicznych.

 
Przedstawiciele Biura Współpracy Międzynarodowej biorą udział w dwustronnych spotkaniach ekspertów poprzedzających konferencje, podczas których - oprócz oceny stanu ochrony granicy państwowej i kontroli ruchu granicznego - wypracowano szereg nowych form współpracy zgodnych z wymogami UE.

Linki o Schengen
www.msz.gov.pl
informacja konsularna
www.msz.gov.pl
Polska w strefie Schengen
www.adsc.gov.pl
Polska w Schengen